مریم کیان اصل عضو هیئت علمی پژوهشکده مردم‌شناسی در یادداشتی در مورد جنگ و تاب آوری نوشت: تاب آوری و ماندن بخشی از شهروندان تهرانی در منازل شخصی خود در جریان تعرض نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، دلایل متعددی دارد. یافته‌های مبتنی بر تحلیل کیفی تجربه‌های زیسته و بررسی الگوهای رفتاری در شرایط بحران نشان می‌دهد که این تصمیم فقط ناشی از اضطراب و سردرگمی در تداوم مدت وضعیت جنگی نداشته است. یکی از دلایل مهم این تاب آوری در خانه، به ملاحظات اقتصادی و فشارهای مالی بالقوه که بر عهده سرپرست خانوار بوده است، باز میگردد. 

 بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ تنها ۳۷ درصدجمعیت تهران متولد این شهرند و حدود ۶۳ درصد از سایر استان‌ها یا شهرستان‌های اطراف به پایتخت مهاجرت کرده‌اند. اغلب این خانوادهها در ایام تعطیلات یا هنگام وقوع حوادث به خانه پدری یا اقوام در شهرهای زادگاهشان میروند یا در آنجا محل اسکانی هرچند کوچک در اختیار دارند. دانشجویان یا افراد مجرد در همان روزهای نخست جنگ، به شهرستان خویش باز گشتند. با این حال، در جریان تعرض نظامی اخیر، گروهی از همین شهروندان ترجیح دادند در خانه خود بمانند و از مهاجرت موقت به شهرستان خودداری کنند و یا مدت کمتری در سفر باشند.

بسیاری از مصاحبه‌شوندگان تأکید می‌کردند که حضور چند روزه یا چند هفته‌ای خانواده آنان در منزل اقوام می‌تواند باعث افزایش قابل توجه هزینه‌های خوراک، اقامت، رفت‌ و آمد شود؛ هزینه‌هایی که در شرایط تورم و درآمدهای ناپایدار، از توان آن‌ها بیشتر است. علاوه بر این، خود خانواده میزبان با وجود همدردی و همدلی با اقوام خویش، اغلب بودجه محدودی داشتند و ورود مهمان در دوره‌ای بحرانی، فشار مالی و روانی مضاعفی ایجاد میکرد که از چشم هر دو طرف دور نمیماند. نگرانی از طولانی‌شدن بحران و ناتوانی در مشارکت پایدار در هزینه‌های خانوار میزبان نیز عامل مهم دیگری بود که بسیاری از افراد را به حفظ استقلال اقتصادی و ماندن در منزل شخصی ترغیب کرد. 

تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که شهروندان ترجیح می‌دهند مدیریت مالی خود را به‌صورت مستقل مدیریت کنند و از ایجاد وابستگی مالی یا تنش‌های بین‌خانوادگی جلوگیری کنند. از این رو، ماندن در خانه شخصی برای بسیاری به‌عنوان راهبردی برای کاهش هزینه‌ها، حفظ شأن و کنترل بهتر وضعیت مالی تفسیر می‌شود. در این میان برخی خانواده از افراد مسن و ازکارافتاده پرستاری میکردند و برای این افراد، خانه بهترین مکان برای برآوردن احتیاجات فرد کهنسال خانواده است. توجه به این واقعیت‌ها می‌تواند به بهبود برنامه‌های اسکان اضطراری و کمک رسانی به جامعه کمک کند.

انتهای پیام/